Dấu hiệu cơ thể đang thiếu hụt vi chất

Mệt mỏi, mất ngủ, chuột rút hay tê bì tay chân thường khiến nhiều người nghĩ ngay đến thiếu vitamin hoặc khoáng chất. Tuy nhiên, một triệu chứng đơn lẻ chưa đủ để kết luận cơ thể đang thiếu vi chất nào.

Ngược lại, ăn đủ ba bữa mỗi ngày cũng chưa chắc đồng nghĩa với việc cơ thể đã nhận đủ các vitamin và khoáng chất cần thiết.

Vậy làm thế nào để biết mình có nguy cơ thiếu vi chất và có cần bổ sung hay không?

1. Bữa ăn hằng ngày có thực sự đa dạng?

Có người ngày nào cũng ăn đủ ba bữa, nhưng thực đơn lại khá đơn điệu:

• Cơm hoặc tinh bột chiếm phần lớn bữa ăn.
• Có thịt nhưng ít cá và hải sản.
• Ít rau xanh.
• Hiếm khi ăn đậu, lạc, các loại hạt.
• Sữa, trứng và các thực phẩm giàu vi chất chỉ dùng thỉnh thoảng.

Như vậy, cơ thể có thể đủ năng lượng nhưng chưa chắc đã nhận đủ vitamin và khoáng chất như magie, canxi, sắt, kẽm, vitamin D, vitamin B12...

Nguy cơ thiếu hụt có thể tăng khi chế độ ăn đơn điệu kéo dài, kiêng khem quá mức hoặc loại bỏ hoàn toàn một hay nhiều nhóm thực phẩm.

Với phần lớn người khỏe mạnh, nguồn vitamin và khoáng chất nên được ưu tiên từ chế độ ăn cân đối và đa dạng. 

2. Ăn đủ nhưng cơ thể có hấp thu tốt không?

Có những trường hợp chế độ ăn tương đối đầy đủ nhưng khả năng hấp thu hoặc sử dụng vi chất lại bị ảnh hưởng.

Nhóm cần lưu ý gồm:

• Người cao tuổi, ăn uống kém.
• Người bị tiêu chảy hoặc nôn kéo dài.
• Người mắc một số bệnh lý đường tiêu hóa gây kém hấp thu.
• Người từng phẫu thuật dạ dày hoặc đường tiêu hóa.
• Người có một số bệnh lý mạn tính ảnh hưởng đến dinh dưỡng hoặc chuyển hóa.
• Người sử dụng một số loại thuốc kéo dài có thể ảnh hưởng đến hấp thu hoặc chuyển hóa vi chất.

Do đó, khi đánh giá nguy cơ thiếu vi chất, không chỉ nhìn xem mỗi bữa ăn được bao nhiêu mà còn phải để ý cơ thể có hấp thu và sử dụng tốt lượng chất đó hay không?

3. Đừng thấy một triệu chứng rồi tự kết luận mình thiếu chất

Thực tế, mỗi triệu chứng đều có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Mất ngủ, chuột rút có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, không chỉ là do thiếu vi chất. Có thể liên quan đến stress, thói quen sinh hoạt, caffeine, thuốc đang sử dụng, bệnh lý hoặc các rối loạn giấc ngủ. Một số thiếu hụt vitamin có thể gây biểu hiện thần kinh, nhưng tê bì cũng có thể liên quan đến chèn ép dây thần kinh, bệnh thần kinh ngoại biên, đái tháo đường hoặc nhiều nguyên nhân khác.

Vì vậy, triệu chứng là dấu hiệu để mình chú ý, nhưng chưa phải bằng chứng khẳng định đang thiếu một vi chất cụ thể.

Trước khi bổ sung vi chất nên tìm hiểu kỹ nguyên nhân, tránh bổ sung sai chất, dùng không phù hợp hoặc bỏ sót nguyên nhân thực sự cần điều trị.

4. 3 câu hỏi giúp bạn tự đánh giá nguy cơ thiếu vi chất

Trước khi mua bất kỳ viên bổ sung nào, hãy tự hỏi:

1. Bữa ăn của tôi đã đủ đa dạng chưa?

2. Tôi có vấn đề nào khiến cơ thể hấp thu dinh dưỡng kém không?

3. Tôi có bệnh nền, thuốc đang sử dụng hoặc nhu cầu đặc biệt khiến nguy cơ thiếu vi chất tăng lên không?

Nếu câu trả lời là “có” ở một hoặc nhiều câu hỏi, lúc đó mới nên đánh giá sâu hơn để xác định có thực sự thiếu hay không, thiếu chất gì và cần bổ sung bao nhiêu.

Bổ sung vi chất đúng không phải là “uống thêm cho chắc”. Vi chất cần thiết cho sức khỏe, nhưng nhiều hơn không đồng nghĩa với tốt hơn. Bổ sung có căn cứ vẫn luôn quan trọng hơn bổ sung theo cảm tính.